Çankırı Belediyesi Dr. Rıfkı Kamil Urga Çankırı Araştırmaları Merkezi

 

Dr. Rıfkı Kamil URGA Çankırı Araştırmaları Merkezi

 

Tarihi Bina

Çankırı Belediyesi, 2005 yılında Karataş Mahallesi Su Deposu Caddesi üzerinde metruk ve atıl vaziyette bulunan, üç katlı tescilli tarihi binayı aslına uygun olarak restore çalışmalarını başlatmıştır. Restore projesi kapsamında, Kurtuluş Savaşı yıllarında cephede yaralanan askerler için hastane hizmetlerinin verildiği bu bina yıkılmaktan kurtarılmış ve tarihi dokusuna yeniden kavuşturulmuştur.

 Türkiye’nin kuruluş mücadelesi verdiği o çetin günlerde yaralı askerlerin tedavi edildiği tarihi yapı, yenilenmesinin ardından dönemin Başbakanı, bugünkü Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan tarafından 26 Temmuz 2005 yılında hizmete açılmıştır.

 Tarihi binanın hizmete açıldığı dönemin akabinde, Çankırı ve çevre illerdeki kent tarihi ve kültürü üzerine çalışmalar yapan bir grup araştırmacı bir araya getirilerek Çankırı Araştırmaları Platformu oluşturulmuştur. Platformun çalışmaları için restore edilen tarihi konak tahsis edilmiştir. Tarihi Konağa, 01.12.2005 tarihli Meclis Kararı ile Atatürk’ün özel doktorlarından biri olan, Çankırılı, Dr. Rıfkı Kamil Urga’nın ismi verilmiştir. Bina, o tarihten itibaren Çankırı Belediyesi Dr. Rıfkı Kamil Urga Çankırı Araştırmaları Merkezi adı altında hizmet vermektedir.

Dr. Rıfkı Kamil Urga

1880 yılında Çankırı’nın Çetince (bugünkü Yeni Mahalle) Mahallesinde dünyaya gelmiştir. İlk ve orta öğretimini Çankırı İdadi’sinde tamamladıktan sonra lise eğitimini Kastamonu Abdurrahman Paşa Lisesi’nde bitirmiştir. Ardından İstanbul’a giderek Askeri Tıp Akademisine girmiştir. Başarılı eğitim sürecinin ardından 31 Temmuz 1906 tarihinde Tıp Doktoru unvanını alarak Akademi birinciliği ile mezun olmuştur. Urga, Milli Mücadele yıllarına kadar yurt içinde ve dışında çeşitli şehirlerde eğitim ve çalışma hayatını sürdürmüştür. Milli Mücadeleye katılmak için o yıllarda Ankara’ya gelen Dr. Rıfkı Bey Ankara Cebeci Hastanesi’ni kurmuş ve başhekim olarak çalışmıştır.

Aynı zamanda Mustafa Kemal Atatürk’ün özel doktoru olan Urga, Albay rütbesine ulaşmış ve Askeri Şura Sağlık Daire Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Dr. Rıfkı Kamil Urga, Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1927 yılında sağlık alanında çalışmalar yapmak üzere Afkanistan’ın başkenti Kabil’e gönderilmiştir. Urga, buradaki çalışma yılları kapsamında hem Türk-Afgan dostluğu için hem de Afganistan’ın sağlık alanında teşkilatlanması için 17 yıl emek vermiştir. Alanında ünlü bir uzman hekim olan Dr. Rıfkı Kamil Bey pek çok dünya liderini tedavi etmiş ve bu ülkelerden devlet nişan ve madalyaları kendisine taktim edilmiştir.

Dr.Rıfkı Kamil Urga, 11 Şubat 1966 yılında vefat etmiş vaziyeti üzerine Çankırı’daki aile mezarlığına defnedilmiştir.

Dr. Rıfkı Kamil Urga Çankırı Araştırmaları Merkezi

Tarihi konağın hizmete açılması ve pek çok araştırmacının bir araya gelmesinin ardından belediyemiz tarafından ‘’Tarihimize Sahip Çıkalım’’ ismiyle bir organizasyon başlatılmıştır.

Bu organizasyon kapsamında, resmi dairelerin arşivinde demirbaş kaydından düşmüş olan belgeler toplanmış, geri dönüşüme kazandırılmak için SEKA’ya gönderilmelerinin önüne geçilmiştir. Ayrıca, Çankırı’daki tarihi yapıların çatı katları araştırılmış, halkın elinde bulunan etnografik eserler ve tarihi belgeler, şartlı bağış ile merkeze kazandırılmıştır.  Bu çalışmalar sonucunda etnografik eserler ve arşiv malzemesi demirbaş listesine kayıt edilmiş, 30 bine yakın matbu, 80 el yazması eser ve 400 matbu kitap kayıt altına alınmıştır.

Etnografik Eserler

Kültürel çalışmalar kapsamında toplanan etnografik eserler öncelikle demirbaş listesine alınmış, ardından merkezimizdeki arşivimizde gerekli saklama şartları oluşturulmuştur. Etnografik eserlerin bir kısmı merkezimize gelen misafirlerimize tanıtılmaktadır. Merkezimizdeki başlıca önemli eserler şunlardır;

-Çankırı Fatihi Emir Karatekin Bey’in komutanlarından Billur Bey’e ait dokuz asırlık bir aba ve takke arşivimizin en önemli eserlerindendir.

-Bedevi tarikatına ait tarihi bir sancak,

-Çankırı’da yapılmış ilk el işi Türk Bayrağı,

-Çeşitli dönemlere ait sadaka taşları,

-Çankırılı bestekâr Selahattin İnal’ın eşyaları,

- Çankırı Mevlevihanesi’ne ait çeşitli eşyalar,

-Gramafon ve Taş Plaklar,

 

Yazma Eserler ve Tasnif Çalışmaları

Arşivimize yapılan bağışlar sonucunda 30 bin tarihi vesika ile bine yakın ciltli eser (el yazması, matbuu, kitap ve defterler) kayıt altına alınmıştır. Kayıt altına alınan matbu ve yazma eserler ile tarihi vesikaların ön tasnif çalışmaları tamamlanmıştır. Merkezimiz arşivinde kayıtlı 7000 belgenin kataloğu oluşturularak araştırmacıların hizmetine sunulmuştur. Diğer Belgelerin de tasnıf ve katalog işlemleri devam etmektedir.

 

Merkezimizdeki önemli yazma eserler ise şu şekildedir;

-         1281 miladi tarihli, Selçuklu dönemi yazıtlarından Şeyh Bahaddin (Kuşhane) Vakfiyesi,

-         Takriben 4 asırlık olduğu tahmin edilen, Osmanlı Döneminde el yazısı ile yazılmış Kelime Mealli Kuran-ı Kerim

-         Yüzbaşı Kazım Efendi’ye ait Çanakkale Savaşları döneminden el yazması mektup,

-         Birinci Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı vatandaşı Türk ve Ermeni kadınları tarafından

-         Cepheye çorap ören kadınların bilgilerinin yer aldığı defter,

-         Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye’de komünizm propagandası ve ajanlık yaptığı düşünülen kişilerin yer aldığı,  Türkiye Tabiiyyetinden Tard ve Hudut Haricine Çıkarılan Eşhasın Fotoğraf Albümü isimli defter,

-         Cami ve Medrese Kitabeleri,

-         Ferman ve Beratlar,

-         Osmanlı Hat Sanatı Eserleri,

-         Milli Mücadelede Savaş Krokileri.

 

Çankırı Araştırmaları Dergisi

Tasnif çalışmalarımızın yanında bilim dünyası ve kent kültürüne katkı vermek amacıyla Araştırma Merkezimiz tarafından Çankırı ile ilgili akademik çalışmaların yayınlandığı, hakemli ‘’Çankırı Araştırmaları Dergisi’’ çıkarılmaktadır. Dergimiz hakemli ve yılda iki kez yayınlanmaktadır. Çankırı Araştırmaları Dergisi’nin son olarak 10. Sayısı basılmıştır.

 

Devam Eden Çalışmalar

Çankırı Belediyesi Dr. Rıfkı Kamil Urga Çankırı Araştırmaları Merkezi faaliyetlerine aktif olarak devam etmektedir. Merkez bünyesinde halen tasnif, İngilizce özetli ve hakemli dergi basımı, tarihi eser tarama, konservasyon ve belgelerin dijital ortama aktarılması gibi çalışmalar devam etmektedir.

Merkezimizde ayrıca, belirli aralıklarla, bilgilendirme amacıyla seminerler düzenlenmektedir. Seminerler, belirlenen konuların ilgili paydaşlara önceden haber verilmesi ve konu ile ilgili çalışmalar hakkında sunumlar yapılması amacıyla düzenlenir.

Merkeze gün içerisinde araştırmacılar ve ziyaretçiler gelmektedir. Ziyaretçilerimize personelimiz tarafından rehberlik edilmektedir. Merkezimiz, hafta içi her gün, kamu mesai çalışma saatleri içerisinde hizmet vermektedir. Merkezimizin her odası kamera ve güvenlik sistemleri ile takip edilmektedir.

 

 

 

 

 

 

Çankırı Belediyesi
İşbu sitenin tüm hakları saklıdır. © Çankırı Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü